SPATADERS

en behandelingen

Hoe spataders ontstaan

Spataders of varices zijn aders die vergroot zijn en kronkelig verlopen. De term spatader(-ziekte) verwijst doorgaans naar de aders in de onderste ledematen, doch kunnen ook, zij het veel minder frequent, voorkomen op andere plaatsen. Elke ader heeft éénrichtingskleppen inwendig om te vermijden dat het bloed, dat via de slagaders in het been is aangekomen en via de ader terug naar het hart moet, zou terugstromen naar beneden onder invloed van de zwaartekracht. Wanneer deze klepjes niet langer werken zoals het hoort, geraakt de aderwand verzwakt en zet deze uit. Het goede nieuws is dat quasi altijd alleen dit oppervlakkige adersysteem is aangedaan bij spataderziekte, welke instaat voor slechts ongeveer 10% van de terugstroming van het bloed. De rest van de terugstroming van het bloed gaat via de hoofdaders die zich binnen in het lidmaat bevinden.

Bij slechte werking van deze oppervlakkige aders kunnen deze dus ook zonder ernstige schade aan te brengen, worden verwijderd of dichtgemaakt (zie verder). Zeer belangrijk is na een spataderbehandeling jaarlijks op controle te komen : de belangrijkste reden van uw probleem is een familiale voorbeschiktheid of erfelijke aanleg hiervoor. Indien u ergens een nieuwe spatader zou ontwikkelen, wordt dit bij een jaarlijkse controle zeker vastgesteld, en bestaan andere methodes dan de operatieve om een nieuwe spatader in dit beginstadium te behandelen. Bijna altijd kan dit ambulant op de consultatie.

Waar spataders kunnen ontstaan

Spataders komen het meest voor ter hoogte van de oppervlakkige aders van de onderste ledematen (vena safena magna, vena safena parva), die onder hoge druk komen te staan wanneer we rechtstaan. Ze kunnen ook, doch veel minder frequent, voorkomen op andere plaatsen, zoals borstkas, armen, aangezicht (couperose).

Uitwendig presenteert zich dit als een kronkelige, hobbelige lijn ter hoogte van de huid.

Kleinere adertjes kunnen ook variceus worden, dan spreekt men van reticulaire varices (spiders, gesprongen adertjes) welke we als esthetisch storende roze tot blauwe vertakte lijntjes zien op het been. Grotere en kleinere spataders komen vaak samen voor, doch kunnen apart bestaan.

symptomen

Naast esthetische problemen kunnen spataders ook pijnlijk zijn, vooral bij langdurig staan of wandelen. Zij kunnen de oorzaak zijn van vochtopstapeling ter hoogte van enkels, onderbenen en voeten (oedeem), nachtelijke spierkrampen, rusteloze benen. Spataders kunnen reeds met klachten aanwezig zijn in een beginstadium, vooraleer met het oog uitwendig belangrijke afwijkingen kunnen worden vastgesteld. Spataders geven zelden aanleiding tot ernstige complicaties, hoewel een complicatie ook de dag van vandaag nog vaak het eerste symptoom van de spataderziekte is wat de patiënt tot bij de arts brengt.

Niet-verzorgde spataders kunnen leiden tot thrombose, flebitis, longembolie, open beenwondes. Als je twijfelt over de goede werking van je aders, kan een klinisch en kleurenduplexonderzoek hierin duidelijkheid brengen.

diagnose

Heel vaak kan de diagnose bij klinisch onderzoek reeds worden gesteld. Naar de behandeling toe is het belangrijk te weten waar een spatader begint, meestal ter hoogte van de liesplooi of knieplooi, of soms ook op andere plaatsen. Om een spataderbehandeling met succes te kunnen uitvoeren, wordt aanvullend aan het klinisch onderzoek nog een kleurenduplexonderzoek (echografie, volledig pijnloos onderzoek) van de hoofdaders en oppervlakkige aders uitgevoerd. Hiermee weten we perfect waar de spatader zijn oorsprong heeft. Na enkele metingen weten we meteen welke behandelingsopties er zijn.

Er zijn verschillende behandelingsmogelijkheden voor spataders. Deze kunnen bestaan uit niet-operatieve maatregelen of operatieve technieken.

  Niet-operatieve behandelingen

Klachten veroorzaakt door problemen met de hoofdaders die zich binnen in het lidmaat bevinden, kunnen vaak op een niet-operatieve manier worden verholpen. Uw specialist adviseert u dan bepaalde steunkousen te dragen, aderversterkende medicatie te nemen, soms wordt kinesitherapie voorgesteld.

De klachten veroorzaakt door slecht werkende oppervlakkige aders kunnen ook verbeterd worden door deze behandelingen doch lossen uiteraard het spataderprobleem zelf niet op. Deze behandelingswijze is een optie bij patiënten die om een of andere reden niet meer operatief kunnen behandeld worden voor spataderziekte (te hoge leeftijd, zwaar bloedverdunnende medicatie,…).

Ook de esthetische behandelingen kunnen hieronder thuisgebracht worden. Wanneer er geen spataderziekte van de grotere oppervlakkige aders aanwezig is, kunnen kleinere (vaak esthetisch storende) adertjes ambulant op de consultatie worden behandeld.

  Operatieve behandelingen

Wanneer de oppervlakkige ader ziek is vanuit de lies of knieplooi, of vanuit een andere verbindingsader (perforante vene) met de hoofdader, dient deze doorgaans operatief te worden behandeld.

Venaseal Closure System, de minst invasieve spataderbehandeling ooit, slechts één prik lokale verdoving op het onderbeen, geen nabehandeling met steunkousen meer, onmiddellijk terug 100% activiteiten hervatten.

Endoveneuze laserbehandeling, EVLT of Endovenous Laser Treatment is een minimaal invasieve behandelingsmethode met de nieuwste generatie laserapparatuur met golflengte van 1470 nm en geniet de absolute voorkeur voor spataderoperaties de laatste jaren.

Endoveneuze Radiofrequentie behandeling (VNUS)

Op gelijkaardige wijze als de endoveneuze laserbehandeling wordt de zieke ader in dit geval verschrompeld met een radiofrequentiecatheter . Hierbij wordt dus een geluidsgolf (radiofrequentie) in plaats van een lichtstraal (laser) gebruikt. De temperatuur waarbij de ader wordt verschrompeld, is wat lager dan bij laserbehandeling. Nabehandeling met steunkous is identiek.

Bij een lokale dikkere spatader wordt vaak een plaatselijke verwijdering van het zieke stukje ader voorgesteld. Onder plaatselijke verdoving wordt een minisneetje van 1,5 à 2mm gemaakt en de zieke ader verwijderd. Nabehandeling is het dragen van een steunkous.

Vroeger was stripping de gouden standaard voor spataderbehandeling. Deze techniek is verlaten wegens zijn invasief karakter, of wordt alleen nog uitgevoerd wanneer er een strikt medische contra-indicatie is voor endolaserbehandeling of radiofrequentiebehandeling.

TUSSENKOMST

spataderoperatie

Sedert 1 augustus 2012 is er eindelijk een gedeeltelijke tussenkomst van de Belgische ziekteverzekering voor de laserfiber of radiofrequentiecatheter die wordt gebruikt bij uw endovasculaire spataderoperatie.